• nguyễn kiều nhật my
    nguyễn kiều nhật my
  • Chứng minh giáo dục là hiện tượng đặc biệt chỉ có ở xã hội loài người?

    Hãy chứng minh rằng giáo dục là hiện tượng đặc biệt chỉ có ở xã hội loài người?

  • avatar
    • smile
    • smile
    • smile
    • smile
    • smile
    • smile
    • smile
    • smile
    • smile
    • smile
    • smile
    • smile
    • smile
Ngày đăng: 14-02-2012 19:05 5193
Bình Luận
Trả lời (3)
  • Góp ý thêm cho bạn như sau:

    1 Giáo Dục Học Là Một Khoa Học

    ___|-- 1.1.1 Giáo Dục Là Một Hiện Tượng Xã Hội, Một Nhu Cầu Sống Còn Của Con Người

    a. Giáo dục là một hiện tượng xã hội.
    - Giáo dục được coi là một hiện tượng xã hội, hiện tượng này nảy sinh, tồn tại, phát triển và tiến bộ cùng với sự phát triển và tiến bộ của xã hội loài người, trong đó nổi bật lên là việc các thế hệ đi trước truyền thụ lại các kinh nghiệm sống, kinh nghiệm sản xuất, kinh nghiệm hoạt động xã hội nói chung cho các thế hệ sau.

    - Các nhà nghiên cứu lịch sử giáo dục học đã chứng minh rằng : Từ thời cổ xưa cho đến nay, khi nói đến giáo dục là người ta nói đến những tác động làm phát triển con người cả về thể chất lẫn tâm hồn tức là dạy dỗ, bảo ban, nuôi nấng, chăm sóc. Xã hội ngày càng phát triển, nội dung kinh nghiệm ngày càng phong phú và việc truyền thụ kinh nghiệm ngày càng được chuyên môn hoá dần. Trong xã hội dần dần xuất hiện những nhà trí thức – nghề dạy học ra đời.

    - Như vậy về thực chất, nếu xét theo phương diện lịch sử, giáo dục là hiện tượng xà hội trong đó thế hệ trước truyền thụ cho thế hệ sau những kinh nghiệm lịch sử xã hội (chứa đựng những giá trị văn hoá của xã hội, kinh nghiệm xã hội bao gồm: Những tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, niềm tin, các thái độ …Tức là các chuẩn mực, các phương thức và các phương tiện của các hoạt động và giao lưu của con người), thế hệ sau lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội đó biến nó thành kinh nghiệm của bản thân, thành nhân cách của mình để có thể tham gia vào cuộc sống, tham gia vào hoạt động lao động sản xuất và các hoạt động xã hội khác, cũng như các mối quan hệ xã hội. Nếu xét về phương diện xã hội thì giáo dục là sự truyền thụ và lĩnh hội những kinh nghiệm lịch sử xã hội giữa người này và người kia.

    Trong quá trình lĩnh hội và sử dụng những kinh nghiệm lịch sử xã hội , nhân cách được hình thành và ngày càng phát triển đầy đủ hơn. Trong quá trình đó các thế hệ sau không chỉ tiếp thu, lưu trữ, giữ gìn mà còn phát triển gía trị văn hoá xã hội, do đó góp phần phát triển xã hội. Cho nên, sự kế tục các thế hệ - đó là quy luật của sự tiến bộ xã hội.

    Có thể nói việc truyền thụ và lĩnh hội những kinh nghiệm đã được tích luỹ trong quá trình lịch sử phát triển của xã hội loài người là nét đặc trưng cơ bản của giáo dục với tư cách là một hiện tượng xã hội. Nó là nhu cầu sống còn của con người, là chức năng không thể thiếu được của xã hội loài người. Giáo dục nảy sinh là do nhu cầu tồn tại và phát triển của xã hội. Nhờ có giáo dục, các thế hệ đang lớn mới có thể tiếp tục duy trì và phát triển hoạt động lao động sản xuất, các hoạt động xã hội khác cũng như các mối quan hệ xã hội. Nếu không có giáo dục sẽ không có sự tái sản xuất ra các hoạt động lao động, các hoạt động xã hội khác cũng như các mối quan hệ xã hội. Như vậy, chính giáo dục đã tái sản xuất ra xã hội loài người.

    - Các nhà giáo dục học đã xem giáo dục như là “quá trình xã hội hóa“ liên tục của con người. Đặc trưng của giáo dục được thể hiện ở chỗ : Được tổ chức và định hướng tỉ mỉ, được tiến hành trong các tổ chức được hình thành vì mục đích giáo dục con người, có những chuẩn mực được xác định một cách tương đối.

    Trong lịch sử loài người đã có nhiều kiểu giáo dục khác nhau phù hợp với từng thời kì lịch sử của xã hội loài người. Ở mỗi trình độ phát triển của một xã hội nhất định trong một giai đoạn lịch sử cụ thể bao giờ cũng có một nền giáo dục tương ứng, trong đó mục đích, nhiệm vụ, nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục đều thể hiện phản ánh tính quy định của các điều kiện lịch sử – xã hội cụ thể đối với giáo dục. Vì vậy, giáo dục luôn mang tính phổ quát, tính nhân văn, phản ánh những gía trị văn hóa đạo đức thẩm mĩ chung nhất của nhân loại, nhưng xét một cách sâu sắc cụ thể thì giáo dục ở mỗi nước, mỗi dân tộc luôn chứa đựng những yếu tố truyền thống, mang bản sắc riêng.

    b. Đặc điểm phổ biến của giáo dục là ở chổ giáo dục tồn tại trong bất cứ thời kì lịch sử nào của xã hội loài người.
    Trong bất cứ một xã hội nào, mục đích của giáo dục đều là chăm sóc, bồi dưỡng con người ở lứa tuổi đi học, là truyền thụ một cách có ý thức cho thế hệ trẻ những kinh nghiệm xã hội, những giá trị văn hóa – tinh thần của loài người và của dân tộc nhằm làm cho thế hệ trẻ có khả năng tham gia mọi mặt của cuộc sống góp phần phát triển xã hội.

    Vì vậy, giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, đảm bảo sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người, giáo dục mang tính phổ biến và tồn tại vĩnh viễn với xã hội loài người.

    c. Giáo dục là hiện tượng riêng biệt của xã hội loài người.
    Hiện tượng giáo dục chỉ xẩy ra trong xã hội loài người chứ không thể có trong giới tự nhiên. Các nhà xã hội học và tâm lý học tư sản đã dựa vào sự khéo léo, tinh khôn của một số động vật như con ong xây tổ, con khỉ làm xiếc…hay đơn giản như mèo mẹ tha chuột về cho lũ mèo con vờn, chim con tập bay và tha rác làm tổ cùng chim lớn vv… để cho rằng động vật cũng có giáo dục. Thực ra họ đã đánh đồng hiện tượng giáo dục của con người với hành động của động vật.

    Các nhà giáo dục học Mác Xít Không phủ nhận sự khôn khéo, tinh khôn của một số động vật. Theo họ đó chỉ là hành động bản năng của động vật dựa trên cơ chế lặp lại hành động của tổ tiên chúng. Về cơ bản, kinh nghiệm sống của động vật đã có sẵn.

    Ví dụ : Đã là mèo thì biết bắt chuột, đã là ong thợ thì biết xây tổ có những căn phòng hình lục lăng, vịt thì biết bơi vv…

    Trong khi đó kinh nghiệm sống của con người như làm nhà, dệt vải, xẻ núi, lấp sông và đơn giảm như biết sử dụng đôi đũa để ăn cơm vv…đều không có sẵn, mà đứa trẻ phải học mới biết. Giáo dục là một loại hoạt động có ý thức, có mục đích của con người. Chính giáo dục đã làm phát triển các sức mạnh thể chất và tinh thần của con người, phát triển khả năng của con người trong việc cải tạo tự nhiên, xã hội và bản thân nhằm làm cho cuộc sống của mình ngày càng tốt đẹp hơn mà ở động vật không thể có được. Giáo dục là đặc quyền của con người.

    2. Giáo Dục Học Là Một Khoa Học

    __ Những Chức Năng Xã Hội Của Giáo Dục


    Do giáo dục tác động đến con người cho nên nó cũng có khả năng tác động đến các lĩnh vực của đời sống xã hội, đến các quá trình xã hội mà con người là chủ thể. Những tác dụng của giáo dục đối với các quá trình xã hội xét về mặt xã hội học được gọi là những chức năng xã hội của giáo dục. Có 3 loại chức năng xã hội của giáo dục : Chức năng kinh tế - sản xuất, chức năng - chính trị xã hội và chức năng tư tưởng - văn hoá.

    Những chức năng này thể hiện vai trò của giáo dục đối với sự tồn tại và phát triển của xã hội về tất cả các mặt.

    a.Chức năng kinh tế – sản xuất
    - Các nhà nghiên cứu kinh tế học giáo dục đã chỉ ra rằng : Khoa học – Giáo dục – Sản xuất là ba bộ phận hợp thành một cơ cấu thống nhất và trở thành nhân tố quyết định đối với kết quả của nền kinh tế quốc dân. Trong điều kiện phát triển của cách mạng khoa học kỹ thuật, không chỉ tăng cường mối liên hệ giữa khoa học với sản xuất để biến khoa học thành một lực lượng sản xuất trực tiếp mà phải thực hiện sự tác động qua lại giữa khoa học giáo dục và sản xuất. Mắt xích quan trọng trong mối quan hệ này là quan hệ giữa giáo dục và sản xuất.

    - Lao động sản xuất dù có đơn giản đến đâu cũng cần phải có sự huấn luyện để người lao động biết lao động, có kinh nghiệm lao động. Lao động càng phức tạp, càng hiện đại càng cần phải có sự đầu tư vào việc huấn luyện nhiều hơn.

    - Hiệu quả của nền sản xuất vất chất phụ thuộc trực tiếp vào sự phát triển chung về mặt nhận thức và trình độ chuyên môn của người lao động. Trình độ học vấn và chuyên môn giúp cho người lao động có khả năng tiếp cận và vận dụng những thành tựu của khoa học kỹ thuật vào lao động để tác động đến việc hoàn thiện công cụ lao động, biến lao động thành hoạt động sáng tạo. Cho nên, quan hệ giữa trình độ của người lao động với năng xuất lao động đã được coi là quy luật cơ bản của nền sản xuất hiện đại. Trình độ chuyên môn của người lao động càng cao thì năng xuất lao động càng cao.

    K. Mác đã từng làm rõ mối quan hệ giữa giáo dục với sản xuất trên nền tảng của sức lao động. Sức lao động xã hội, theo K. Mác chỉ tồn tại trong nhân cách sống của con người. Giáo dục tái tạo nên sức mạnh bản chất của con người cho nên giáo dục được coi là phương thức tái sản xuất sức lao động xã hội. Sức lao động đó có thể là những thành phẩm như kỹ sư, công nhân vv…hay bán thành phẩm như học sinh.

    - Giáo dục luôn luôn phải làm nhiệm vụ bù đắp kịp thời nhân lực thiết hụt (do nhiều nguyên nhân) trong sức sản xuất xã hội. Với sự giáo dục thường xuyên người lao động nhanh chóng thích ứng với thay đổi, phát triển mạnh và liên tục của nền sản xuất. Vì vậy có thể nói : Đầu tư cho giáo dục chính là đầu tư cho cho sản xuất, là thứ đầu tư khôn ngoan và có lợi nhất. Đây là chiến lược quan trọng của các nước phát triển và đang phát triển hiện nay.

    Tóm lại : Muốn nền sản xuất phát triển xã hội phát triển thì đòi hỏi giáo dục phải phát triển. Giáo dục phải đào tạo được một đội ngũ nhân lục lao động có trình độ đáp ứng kịp thời với yêu cầu của nền sản xuất đó.

    b. Chức năng chính trị – xã hội.
    - Chức năng này thể hiện vai trò của giáo dục đối với sự phát triển xã hội về mặt chính trị. Giáo dục tác động đến cấu trúc xã hội, tức là tác động đến các bộ phận của xã hội bao gồm các giai cấp, các tầng lớp, các nhóm xã hội, các mối quan hệ giữa các bộ phận đó.

    - Giáo dục tác động đến cấu trúc xã hội nhằm góp phần biến đổi cấu trúc xã hội theo mục đích mong muốn. Giáo dục Xã hội chủ nghĩa góp phần làm cho cấu trúc xã hội trở nên thuần nhất, nghĩa là góp phần xoá bỏ sự phân chia xã hội thành giai cấp, làm cho các tầng lớp xã hội xích lại gần nhau bằng cách nâng cao trình độ văn hoá, nhận thức cho toàn thể nhân dân lao động, tạo điều kiện thuận lợi cho việc lựa chọn nghề nghiệp vv… Chẳng hạn :

    Xã hội bao gồm các mối quan hệ xã hội như : Quan hệ sản xuất, quan hệ đạo đức, quan hệ pháp quyền vv… Trong tất cả các mối quan hệ này đều chứa đựng quan hệ giáo dục. Ví dụ : Quan hệ đạo đức xã hội chủ nghĩa chứa đựng quan hệ giáo dục đạo đức xã hội chủ nghĩa và được thúc đẩy bởi quan hệ này.

    - Giáo dục góp phần thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu xã hội : Giáo dục dân số và kế hoạch hoá gia đình góp phần thực hiện mục tiêu về phát triển dân số của xã hội, giáo dục giới tính góp phần tiến tới đảm bảo sự bình đẳng nam nữ vv…

    - Chính sách ưu tiên theo vùng trong chế độ tuyển sinh hiện nay nhằm góp phần đảm bảo nguồn nhân lực có trình độ cho các vùng ít có điều kiện phát triển kinh tế, xã hội : Như các vùng sâu, vùng cao, vv…

    c. Chức năng tư tưởng - văn hoá.
    Giáo dục có tác dụng to lớn đến việc xây dựng một hệ tư tưởng chi phối toàn xã hội, xây dựng một lối sống phổ biến toàn xã hội, xây dựng một trình độ văn hoá cho toàn dân. Giáo dục góp phần phát triển tư tưởng văn hoá bằng cách phổ cập giáo dục phổ thông với trình độ ngày càng cao cho toàn xã hội. Với một nền giáo dục phổ thông tốt được phổ cập rộng rãi, sẽ nâng cao dân trí, làm xuất hiện và bồi dưỡng nhân tài, đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước.

    Tóm lại : Giáo dục đã thực hiện chức năng của công cụ tái sản xuất sức lao động xã hội, cải biến cấu trúc xã hội, xây dựng hệ tư tưởng và nền văn hoá xã hội. Do đo,ù giáo dục đã đáp ứng những đòi hỏi phát triển của hình thái kinh tế xã hội về lực lượng sản xuất, quan hệ xã hội và ý thức xã hội.

    Muốn thực hiện được các chức năng trên đòi hỏi giáo dục cần làm cho tất cả mọi thành viên của xã hội nâng cao về trình độ học vấn cũng như phát triển mọi mặt nhân cách, mọi người được chuẩn bị tốt cho cuộc sống của họ. Làm thoả mãn nhu cầu được học hành, được phát triển nhân cách của con người. Giáo dục là một phúc lợi, một quyền sống tinh thần, một lợi ích, một hạnh phúc cơ bản của mỗi thành viên trong xã hội.

    15/02/2012 Viết bình luận
  • Từ khi xuất hiện con người trên trái đất, để có thể tồn tại và phát triển, loài người không ngừng nhận thức thế giới xung quanh cũng như thế giới bên trong con gười mình. Nhờ đó mà con người ngày càng tích lũy được nhiều kinh nghiệm phong phú và đa dạng trong mọi lĩnh vực hoạt động có liên quan đến tự nhiên, xã hội tư duy.

    Song, không phải chỉ nhận thức thế giới mà loài người còn tự giác tích cực vận dụng sáng tạo những kinh nghiệm này để cải tạo thế giới xung quanh, đồng thời cải tạo chính bản thân mình, nhằm phục vụ mục đích sống của mình, xây dựng và phát triển xã hội về mọi mặt để toàn xã hội và mỗi cá nhân ngày càng có cuộc sống văn minh hơn. Qua đó kinh nghiệm của loài người không ngừng được phát triển.

    Để xã hội có sự tồn tại và ngày càng phát triển lên những trình độ cao hơn, loài người cần phấn đấu không mệt mỏi qua các thế hệ, thế hệ nọ nối tiếp thế hệ kia trong suốt quá trình phát triển lịch sử xã hội.

    Vì vậy, những thế hệ trước phải truyền đạt lại những kinh nghiệm đã tích lũy được cho thế hệ sau để họ có thể kế thừa, phát triển và tiếp tục đưa xã hội không ngừng vận động đi lên, mang lại cho con người ngày càng nhiều phúc lợi, làm cho chất luọng cuộc sống ngày càng cao. Sự truyền thụ và lĩnh hội hệ thống những khinh nghiệm đó về thực chất chính là sự giáo dục của thế hệ đi trước đối với thế hệ đi sau. Nói khác đi, giáo dục là một nhu cầu tất yếu của xã hội và sự xuất hiện của giáo dục trong xã hội là một tất yếu lịch sử.

    Giáo dục là như là một phương thức của xã hội đảm bảo cho việc thừa kế văn hóa, phát triển nhân cách.

    Giáo dục là một hiện tượng phổ biến và vĩnh hằng, tức là giáo dục chỉ có ở xã hội loài người, giáo dục xuất hiện cùng với sự xuất hiện của xã hội và nó sẽ mất đi khi xã hội không tồn tại.

    Ngày nay, giáo dục trở thành một hoạt động được tổ chức đặc biệt, thiết kế theo một kế hoạch chặt chẽ có phương pháp, phương tiện hiện đại, góp phần tạo ra động lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội. Đạo đức, trí tuệ, khoa học, kỹ thuật, văn hóa tinh thần và tiềm năng kinh tế của bất cứ xã hội nào đều phị thuộc vào mức độ phát triển của giáo dục.

    15/02/2012 Viết bình luận
  • Giáo dục là hiện tượng đặc trưng của xã hội loài người

    + Hiện tượng xã hội: Là hiện tượng nảy sinh, tồn tại và phát triển trong xã hội loài người, nó phản ánh những mối quan hệ, những dạng hoạt động khác nhau của con người.

    + Cùng với sự xuất hiện xã hội loài người cũng đồng thời xuất hiện hiện tượng: Người lớn dạy cho trẻ em những gì họ đã tích lũy, ngược lại, trẻ em học ở người lớn những điều đó. Lúc đầu công việc này được thực hiện tự phát, sau đó được tổ chức một cách tự giác, ta gọi đó là hiện tượng GD.

    + Dấu hiện bản chất của hiện tượng này: Được thể hiện ở “Sự truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm xã hội- lịch sử”. Chủ thể của sự truyền đạt là thế hệ đi trước; chủ thể của sự lĩnh hội là thế hệ đi sau; nội dung của truyền đạt là kinh nghiệm xã hội-  lịch sử.

    + Kinh nghiệm xã hội: Là một hệ thống những tri thức, hệ thống phương thức, cách thức tiến hành hành động, hệ thống thái độ trong việc đánh giá cảm xúc, giá trị đối với nền văn hóa do con người sáng tạo ra trong tiến trình lịch sử.

    -         Đối với cá nhân: Nhờ sự truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm xã hội- lịch sử mà mỗi cá nhân có thể tái tạo ra năng lực người cho bản thân, nhờ đó có sự phát triển tâm lý, ý thức và phát triển nhân cách.

    -         Đối với XH: Nhờ sự truyền đạt và lĩnh hội này mà thế hệ đi sau có thể bảo tồn và phát triển nền văn hóa. Như vậy, một XH muốn tồn tại và phát triển thì XH ấy phải thực hiện chức năng GD. Đây chính là một tính quy luật của sự phát triển, tiến bộ XH.

    Kết luận: Với dấu hiệu bản chất nêu trên, GD được coi là một hiện tượng XH vì nó nảy sinh, tồn tại và phát triển cúng với XH loài người. Nó là một hoạt động mang tính tất yếu và vĩnh hằng. Ở đâu có XH là ở đó có GD, GD tồn tại mãi mãi với XH loài người. Đây là hiện tượng chỉ có ở XH loài người, không tồn tại ở các loài động vật khác.

    15/02/2012 Viết bình luận